Medijuotas skandalingo politiko įvaizdis rinkėjų patirtyse: fenomenografinis atvejo tyrimas
Straipsniai
Gabrielė Burbulytė-Tsiskarishvili
Klaipėdos universitetas image/svg+xml
Edita Stumbraitė-Vilkišienė
Alvyda Obrikienė
Klaipėdos universitetas image/svg+xml
Publikuota 2026-11-10
https://doi.org/10.15388/Im.2026.103.7
PDF
HTML

Esminiai žodžiai

politikai ir skandalai
vienmandatė rinkimų apygarda
tarnystė apygardai
politiniai skandalai
žiniasklaida ir skandalai

Kaip cituoti

Burbulytė-Tsiskarishvili, G., Stumbraitė-Vilkišienė, E., & Obrikienė, A. (2026). Medijuotas skandalingo politiko įvaizdis rinkėjų patirtyse: fenomenografinis atvejo tyrimas. Information & Media, 103, 153-171. https://doi.org/10.15388/Im.2026.103.7

Anotacija

Politiniai skandalai, kaip viešai atpažįstamos transgresijos, teoriškai turėtų suteikti rinkėjui neigiamos informacijos apie politiką ir sudaryti prielaidas jo rinkiminei sankcijai. Visgi, Petro Gražulio politikos fenomenas rodo, kad, nepaisant nacionalinėje viešojoje erdvėje tiražuojamų skandalingų istorijų, politikas buvo net septynis kartus renkamas į nacionalinį parlamentą, iš jų penkis – vienmandatėje rinkimų apygardoje. Tai paskatino detaliau ištirti, kaip kartotinai už politiką balsavę vienmandatės rinkimų apygardos rinkėjai patiria ir įprasmina politiko skandalingą elgesį, jo reprezentavimą medijose ir parlamentinę veiklą (tarnystę) apygardoje. Tyrimui atlikti pasirinkta fenomenologinės fenomenografijos prieiga. 2020–2023 m. laikotarpyje atlikti 28 giluminiai pusiau struktūruoti interviu su ilgalaikiais politiko rinkėjais iš 15 rinkimų apylinkių. Tyrimo rezultatai atskleidė, kad kartotinai už P. Gražulį balsavusių rinkėjų patirtyse skandalai, nors ir yra aiškiai atpažįstama jo politinio įvaizdžio dalis, nėra automatiškai transformuojami į neigiamą bendrą politiko vertinimą ar pagrindą atsisakyti jam paramos. Rezultatų erdvė atskleidė, kad tarnystė apygardai per asmenines autentiškas patirtis yra vertinama labai palankiai, o medijuotai pateikiamas skandalas gali būti suvokiamas kaip santykinai nereikšmingas, nepakankamai pagrįstas ar neproporcingai viešinamas (serializuojamas). Todėl kartotinis balsavimas už skandaluose dalyvaujantį politiką savaime nereiškia politinės informacijos ignoravimo ar rinkėjo neracionalumo: tarnystė apygardai tampa tuo kontekstu, kuriame rinkėjas interpretuoja kitą, potencialiai neigiamą, skandalingą informaciją apie politiką.

PDF
HTML

Autorių indėlis (CRediT)

  • Gabrielė Burbulytė-Tsiskarishvili: Konceptualizavimas, Metodologija, Formali duomenų analizė, Validacija, Vaizdavimas, Rašymas - originalus tekstas, Rašymas - peržiūra ir redagavimas
  • Edita Stumbraitė-Vilkišienė: Metodologija, Formali duomenų analizė, Validacija, Rašymas - originalus tekstas
  • Alvyda Obrikienė: Metodologija, Formali duomenų analizė, Vaizdavimas, Rašymas - originalus tekstas

Nuorodos

Åkerlind, G. S. (2005). Learning about phenomenography: Interviewing, data analysis and the qualitative research paradigm. In J. Bowden & P. Green (Eds.), Doing developmental phenomenography (pp. 63–73). RMIT Press.

Åkerlind, G. S. (2012). Variation and commonality in phenomenographic research methods. Higher Education Research & Development, 31(1), 115–127. https://doi.org/10.1080/07294360.2011.642845

Åkerlind, G. S. (2015). From phenomenography to variation theory: A review of the development of the Variation Theory of Learning and implications for pedagogical design in higher education. HERDSA Review of Higher Education, 2, 5–26.

Åkerlind, G. S. (2023). Critique of the article, ‘Theoretical foundations of phenomenography: a critical review’. Higher Education Research & Development, 42(6), 1299–1308. https://doi.org/10.1080/07294360.2022.2142535

Allern, S., & von Sikorski, C. (2018). Political scandals as a democratic challenge: From important revelations to provocations, trivialities, and neglect. International Journal of Communication, 12, 3014–3023.

Arter, D. (2018). The what, why’s and how’s of constituency service. Representation, 54(1), 5–21. https://doi.org/10.1080/00344893.2017.1396240

Basinger, S. (2012). Scandals and congressional elections in the post-Watergate era. Political Research Quarterly, 66(2), 385–398. https://doi.org/10.1177/1065912912451144

Basinger, S., Brown, L., Harris, D. B., & Gulati, G. J. J. (2014). Preface: Counting and Classifying Congressional Scandals. In A. Dagnes & M. Sachleben (Eds.), Scandal: An Interdisciplinary Approach to the Consequences, Outcomes, and Significance of Political Scandals (pp. 3–28). Bloomsbury.

Bhatti, Y., Hansen, K. M., & Olsen, A. L. (2013). Political hypocrisy: The effect of political scandals on candidate evaluations. Acta Politica, 48(4), 408–428. https://doi.org/10.1057/ap.2013.6

Bossetta, M. (2020). Scandalous Design: How Social Media Platforms’ Responses to Scandal Impacts Campaigns and Elections. Social Media + Society, 6(2). https://doi.org/10.1177/2056305120924777

Brenton, S. (2012). Scandals as a Positive Feature of Liberal Democratic Politics: A Durkheimian perspective. Comparative Sociology, 11(6), 815–844. https://doi.org/10.1163/15691330-12341247

Cain, B. E., Ferejohn, J. A., & Fiorina, M. P. (1984). The constituency service basis of the personal vote for U.S. Representatives and British Members of Parliament. American Political Science Review, 78(1), 110–125. https://doi.org/10.2307/1961252

Chadwick, A. (2017). The hybrid media system: Politics and power (2nd ed.). Oxford University Press.

Crisp, B. F., & Simoneau, W. M. (2017). Electoral systems and constituency service. In E. S. Herron, R. J. Pekkanen, & M. S. Shugart (Eds.), The Oxford handbook of electoral systems (pp. 345–364). Oxford University Press.

Dancey, L., Henderson, J., & Sheagley, G. (2024). The personal vote in a polarized era. American Journal of Political Science, 68(4), 1479–1497. https://doi.org/10.1111/ajps.12815

Däubler, T., Bräuninger, T., & Brunner, M. (2016). Is personal vote-seeking behavior effective? Legislative Studies Quarterly, 41(2), 419–444. https://doi.org/10.1111/lsq.12119

Doherty, D., Dowling, C. M., Miller, M. G. (2011). Are Financial or Moral Scandals Worse? It Depends. PS: Political Science & Politics, 44 (4), 749–757. DOI: 10.1017/S1049096511001247

Dziuda, W., & Howell, W. G. (2021). Political Scandal: A Theory. American Journal of Political Science, 65(1), 197–209. https://doi.org/10.1111/ajps.12568

Eder, M. (2024). From questionable incident to political scandal. Medijske Studije, 14(28), 49–69. https://doi.org/10.20901/ms.14.28.4

Ekström, M., & Johansson, B. (2008). Talk Scandals. Media, Culture and Society, 30(1), 61–79. https://doi.org/10.1177/0163443707084350

Fenno, R. F. (2013). The Challenge of Congressional Representation. Harvard University Press.

Hajar, A. (2021). Theoretical foundations of phenomenography: a critical review. Higher education research & development, 40(7), 1421–1436. https://doi.org/10.1080/07294360.2020.1833844

Hamel, B. T., & Miller, M. G. (2019). How Voters Punish and Donors Protect Legislators Embroiled in Scandal. Political Research Quarterly, 72(1), 117–131. https://doi.org/10.1177/1065912918781044

Hammarlin, M.-M. (2021). Media scandals, rumour and gossip: a study with an ear close to the ground. International Journal of Cultural Studies, 24(1), 90–106. https://doi.org/10.1177/1367877919872511

Hamrak, B., Simonovits, G., Rusnak, A., & Szucs, F. (2024). Why Politicians Won’t Apologize: Communication Effects in the Aftermath of Sex Scandals. British Journal of Political Science, 54(4), 1486–1495. https://doi.org/10.1017/S0007123424000292

Hasselgren, B., & Beach, D. (1997). Phenomenography – a “good-for-nothing brother” of phenomenology? Outline of an analysis. Higher Education Research and Development, 16(2), 191–202. https://doi.org/10.1080/0729436970160206

Kaid, L. L., & Holtz-Bacha, Ch. (Eds.). (2006). The Sage Handbook of Political Advertising. Sage Publications.

Kettunen, J., & Tynjälä, P. (2018). Applying phenomenography in guidance and counselling research. British Journal of Guidance & Counselling, 46(1), 1–11. https://doi.org/10.1080/03069885.2017.1285006

Kubin, E., & von Sikorski, C. (2021). The role of (social) media in political polarization: A systematic review. Annals of the International Communication Association, 45(3), 188–206. https://doi.org/10.1080/23808985.2021.1976070

Langer, A. I., & Gruber, J. B. (2021). Political agenda setting in the hybrid media system: Why legacy media still matter a great deal. The International Journal of Press/Politics, 26(2), 313–340. https://doi.org/10.1177/1940161220925023

Lašas, A., ir Jankauskaitė, V. (2019). Korupcijos skandalai kaip sisteminių pokyčių variklis: „MG Baltic“ atvejo analizė. Politologija, 93(1), 8–35. https://doi.org/10.15388/Polit.2019.93.1

Marton, F. (1992). Phenomenography and “the art of teaching all things to all men’’. International Journal of Qualitative Studies in Education, 5(3), 253–267. https://doi.org/10.1080/0951839920050305

Marton, F. (1994). The Idea of Phenomenography. In R. Ballantyne & C. Bruce (Eds.), Proceedings of Phenomenography: philosophy and practice 7-9 November 1994 (pp. 7). QUT Publications and Printing.

Marton, F., & Booth, S. (1997). Learning and Awareness (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203053690

Marton, F., & Pong, W. Y. (2005). On the unit of description in phenomenography. Higher Education Research & Development, 24(4), 335–348. https://doi.org/10.1080/07294360500284706

Masiokaitė-Liubinienė, A. (2018). Politinių skandalų dinamika mediatizuotoje Lietuvos viešojoje erdvėje. Informacijos mokslai, 82, 24–35. https://doi.org/10.15388/Im.2018.82.2

Newmark, A. J., Vaughan, Sh. K., & Pleites-Hernandez, G. D. (2019). Surviving political scandals: why some transgressions end political careers and others do not. Social Science Quarterly, 100(4), 1268–1283. https://doi.org/10.1111/ssqu.12645

Norris, P. (1997). The puzzle of constituency service. The Journal of Legislative Studies, 3(2), 29–49. https://doi.org/10.1080/13572339708420508

Parker, D., & Richter, C. M. (2018). Back from Holyrood: How mixed-member proportional representation and ballot structure shape the personal vote. The British Journal of Politics and International Relations, 20(3), 674–692. https://doi.org/10.1177/1369148118762279

Patkauskaitė-Tiuchtienė, I. (2020). Politinių skandalų poveikis pasitikėjimui valstybės institucijomis: Lietuvos atvejo analizė. Politologija, 98, 8–45. https://doi.org/10.15388/Polit.2020.98.1

Pereira, M. M., & Waterbury, N. W. (2019). Do voters discount political scandals over time? Political Research Quarterly, 72(3), 584–595. https://doi.org/10.1177/1065912918795059

Petronytė-Urbonavičienė, I. (2018). Atleidžiame saviems, bet ne svetimiems? Politinių skandalų suvokimai ir vertinimai Lietuvos visuomenėje. In M. Jastramskis (Red.), Ar galime prognozuoti Seimo rinkimus? Trijų kūnų problema Lietuvos politikoje (p. 99–151). Vilniaus universiteto leidykla.

Potrafke, N. (2019). Electoral cycles in perceived corruption: international empirical evidence. Journal of Comparative Economics, 47(1), 215–224. https://doi.org/10.1016/j.jce.2018.11.003

Rottinghaus, B. (2015). The Institutional Effects of Executive Scandals. Cambridge University Press.

Rottinghaus, B. (2023). Do scandals matter? Political Research Quarterly, 76(4), 1932–1943. https://doi.org/10.1177/10659129231185532

Skjæveland, A., & Christiansen, F. J. (2018). Putting party first? Constituency service in Denmark. Representation, 54(1), 23–35. https://doi.org/10.1080/00344893.2018.1461682

Stilwell, A., & Utych, S. (2022). Gender and justification in political scandal. American Politics Research, 50(1), 131–143. https://doi.org/10.1177/1532673X211041145

Thompson, J. B. (2000). Political scandal: Power and visibility in the media age. Polity Press.

Tumber, H., & Waisbord, S. (2019). Media and Scandal. In H. Tumber & S. Waisbord (Eds.), The Routledge Companion to Media and Scandal (pp. 10–21). Routledge.

von Sikorski, C. (2018). The aftermath of political scandals: A meta-analysis. International Journal of Communication, 12, 3109–3133.

von Sikorski, C. (2020). Scandalous?! Examining the Differential Effects of News Coverage About (Non-)Severe Political Misconduct on Voting Intentions and News Source Evaluations. Journalism & Mass Communication Quarterly, 97(3), 762–789. https://doi.org/10.1177/1077699020911081

von Sikorski, C. (2022). Visual polarisation: Examining the interplay of visual cues and media trust on the evaluation of political candidates. Journalism, 23(9), 1900–1918. https://doi.org/10.1177/1464884920987680

von Sikorski, C., Heiss, R., & Matthes, J. (2020). How Political Scandals Affect the Electorate. Tracing the Eroding and Spillover Effects of Scandals with a Panel Study. Political Psychology, 41(3), 549–568. https://doi.org/10.1111/pops.12638

von Sikorski, C., & Knoll, J. (2019). Framing Political Scandals: Exploring the Multimodal Effects of Isolation Cues in Scandal News Coverage on Candidate Evaluations and Voting Intentions. International Journal of Communication, 13, 206–228.

Zulli, D. (2020). Political Scandals in the Modern Media Environment: Applying a New Analytical Framework to Hillary Clinton’s Whitewater and E-Mail Scandals. International Journal of Communication, 14, 5218–5236.

Creative Commons License

Šis darbas apsaugotas Creative Commons priskyrimo 4.0 viešąja licencija.

Atsisiuntimai

Nėra atsisiuntimų.