Darbo išteklių senėjimo ryšio su darbo rinka įvertinimas Lietuvoje jos demografinės raidos kontekste
Straipsniai
Laima Okunevičiūtė Neverauskienė
Lietuvos Socialinių Tyrimų Centras image/svg+xml
Arūnas Pocius
Lietuvos socialiniu mokslu centras image/svg+xml
Emilija Webster
Lietuvos socialiniu mokslu centras image/svg+xml
Vilniaus Gedimino technikos universitetas image/svg+xml
Publikuota 2026-11-10
https://doi.org/10.15388/STEPP.2027.34.7
PDF
HTML

Esminiai žodžiai

nedarbas
užimtumas
darbo jėga
atsparumas darbo rinkoje
visuomenės senėjimas
demografiniai pokyčiai

Kaip cituoti

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Pocius, A., & Webster, E. (2026). Darbo išteklių senėjimo ryšio su darbo rinka įvertinimas Lietuvoje jos demografinės raidos kontekste. Socialinė teorija, empirija, politika ir praktika, 34, 113-141. https://doi.org/10.15388/STEPP.2027.34.7

Anotacija

Autorių atliktame tyrime siekiama įvertinti Lietuvos gyventojų senėjimo ryšį su darbo rinka.

Analizuojant darbo išteklų ir su gyventojų senėjimu susijusias tendencijas, prioritetas šiame straipsnyje teikiamas bendrųjų darbingo ir pagyvenusių (senų žmonių) skaičiaus absoliutinių ir santykinių gyventojų skaičiaus rodiklių raidai vertinti. Publikacijoje plačiau naudojami autorių nagrinėjamą problematiką detaliau apibūdinantys ir kiti su gyventojų (darbo išteklių) senėjimu susiję rodikliai: demografinės senatvės koeficientas ir medianinis amžiaus. Gyventojų senėjimo ryšį su darbo rinka rodo tokie statistiniam tyrimui naudoti specifiniai rodikliai, kaip antai vidutinis užimtųjų ir išėjusių iš užimtumo (darbo rinkos) asmenų amžius, kurie nustatomi remiantis darbo jėgos tyrimų duomenimis. Kitas svarbus tyrimo prioritetas – įvertinti labiau pažeidžiamų tikslinių grupių (pagyvenusių žmonių ir jaunimo) integracijos į darbo rinką galimybių skirtumus Lietuvoje. Naudojant koreliacinės ir regresinės analizės metodą, publikacijoje taip pat skiriama daug dėmesio ryšiui tarp ekonominės raidos (BVP) ir situacijos darbo rinkoje skirtumams nustatyti ES šalyse demografiniu požiūriu itin kontrastingose jaunimo bei pagyvenusių žmonių amžiaus grupėse. Todėl publikacijoje neapsiribojama nacionalinės statistikos duomenimis, o taikomi ir „Eurostat“ bei kitų Baltijos šalių duomenys.

PDF
HTML

Autorių indėlis (CRediT)

  • Laima Okunevičiūtė Neverauskienė: Konceptualizavimas, Duomenų kuracija, Tyrimas, Metodologija, Vaizdavimas, Rašymas - originalus tekstas, Rašymas - peržiūra ir redagavimas
  • Arūnas Pocius: Konceptualizavimas, Metodologija, Formali duomenų analizė, Rašymas - peržiūra ir redagavimas
  • Emilija Webster: Rašymas - peržiūra ir redagavimas, Vaizdavimas

Nuorodos

Belfiori, E., Macera, M. (2025). Optimal Climate Policy with Demographic Transitions. The Economic Journal, Article ueaf118. https://doi.org/10.1093/ej/ueaf118

Bloom, D. E., Kuhn, M., & Prettner, K. (2018). Health and economic growth (IZA Discussion Paper No. 11939). IZA Institute of Labor Economics. https://docs.iza.org/dp11939.pdf

Boer, L. (2025). Potential Growth and Migration: Republic of Lithuania. Selected Issues Papers, 2025(138), Article 1. https://doi.org/10.5089/9798229026826.018

Prasad, N., Bouman, R., Horne, R., & Milasi, S. (2015). Ageing and labour market implications for Lithuania. International Labour Organisation (ILO). https://doi.org/10.13140/RG.2.1.2188.9360

Bosch, N., & ter Weel, B. (2013). Labour-Market Outcomes of Older Workers in the Netherlands: Measuring Job Prospects Using the Occupational Age Structure (IZA Discussion Paper No. 7252). Social Science Research Network. https://ssrn.com/abstract=2234274

Brazienė, R., Vyšniauskienė, S. (2025). Youth Life Chances and the Implementation of the European Pillar of Social Rights in Lithuania. Social Inclusion, 13(0), Article 10165. https://doi.org/10.17645/SI.10165

Brusch, M., & Büsch, V. (2013). Desire to continue working and job-related factors of older workers in Germany. Total Quality Management & Business Excellence, 24(7–8), 970–979. https://doi.org/10.1080/14783363.2013.791111

Chawla, M., Betcherman, G., & Banerji, A. (2007). From red to gray: the “third transition” of aging populations in Eastern Europe and the former Soviet Union. World Bank.

Cockett, J. (2024) Labour Market Outlook – Spring 2024. London: Chartered Institute of Personnel and Development. https://www.cipd.org/globalassets/media/knowledge/knowledge-hub/reports/2024-pdfs/8614-lmo-spring-report-2024-web.pdf

Corsi, M., Lodovici, M. S. (2013). Active Ageing and Gender Equality. Working Papers CEB, Working Papers CEB. https://ideas.repec.org//p/sol/wpaper/2013-137877.html

Dörflinger, M., & Loichinger, E. (2024). Fertility decline, changes in age structure, and the potential for demographic dividends: A global analysis. Demographic Research, 50, 221–290. https://doi.org/10.4054/DemRes.2024.50.9

Eatock, D. (2019). Demographic outlook for the European Union 2019: in-depth analysis. Publications Office of the European Union. https://data.europa.eu/doi/10.2861/061378

European Commission. Directorate General for Economic and Financial Affairs. & Economic Policy Committee of the European Communities. (2015). The 2015 ageing report: Economic and budgetary projections for the 28 EU Member States (2013–2060). Publications Office. https://data.europa.eu/doi/10.2765/877631

Fletcher, B. (2025). Youth Employment 2025 Outlook. Youth Futures Foundation. https://youthfuturesfoundation.org/wp-content/uploads/2026/02/Report_Youth-Employment-2025-Outlook_Youth-Futures-Foundation_November-2025-FINAL.pdf

Gruževskis, B., & Pocius, A. (2022). Transformations of Changes in the Labour Market Situation of Young People and Older Adults in Lithuania: A Demographic Approach. Filosofija. Sociologija, 33(4), 372–384. https://doi.org/10.6001/fil-soc.v33i4.4843

Hoff, A. (2007). The drivers of population ageing in Central and Eastern Europe [PowerPoint slides]. Oxford Institute of Population Ageing, University of Oxford. https://www.ageing.ox.ac.uk/download/118

Huseynova, I. (2024). Precarious Work in Lithuania: Integration Challenges into the Labour Market for Foreign Born Citizens. Open Journal of Social Sciences, 12(01), 81–100. https://doi.org/10.4236/jss.2024.121007

Kalemli-Ozcan, S., Papaioannou, E., & Perri, F. (2012). Global Banks and Crisis Transmission (No. W18209; p. w18209). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w18209

Kühn, S., Milasi, S., & Yoon, S. (2018). Population ageing and future labour market challenges. World Employment and Social Outlook, 2018(1), 45–50. https://doi.org/10.1002/wow3.127

Lisenkova, K., Mcquaid, R. W., & Wright, R. E. (2010). Demographic change and labour markets. Contemporary Social Science, 5(3), 243–259. https://doi.org/10.1080/17450144.2010.480828

Malik, M. A. (2024). Does Weight Gain Makes Elderly More Vulnerable in Labour Market. Ageing International, 49(1), 153–164. https://doi.org/10.1007/s12126-023-09533-w

McCann, P. (2017). Cities, Regions and Population Decline. In C. Martinez, T. Weyman, & J. Van Dijk (Eds.), Demographic Transition, Labour Markets and Regional Resilience (pp. 17–27). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-63197-4_2

McKinsey Global Institute. (2016a). Global Growth: can productivity save the day in an aging world? Executive summary. https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/featured%20insights/employment%20and%20growth/can%20long%20term%20global%20growth%20be%20saved/mgi%20global%20growth_executive%20summary_january%202015.pdf

McKinsey Global Institute. (2016b). Urban World: Meeting the demographic challenge. https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/featured%20insights/urbanization/urban%20world%20meeting%20the%20demographic%20challenge%20in%20cities/urban-world-demographic-challenge_full-report.pdf

Morgan, D., Dahlberg, L., Waldegrave, C., Mikulionienė, S., Rapolienė, G., Lamura, G., & Aart­sen, M. (2021). Revisiting Loneliness: Individual and Country-Level Changes. In K. Walsh, T. Scharf, S. Van Regenmortel, & A. Wanka (Eds.), Social Exclusion in Later Life (Vol. 28, pp. 99–117). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-51406-8_8

Nicolini, R., & Roig, J. L. (2024). The spatial dimension of ageing and growth in European regions. The Annals of Regional Science, 73(4), 1649–1679. https://doi.org/10.1007/s00168-024-01311-z

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Žalimienė, L., Junevičienė, J. (2021). Youth Preferences for Workplace Characteristics and What Could Elderly Care Sector Suggest in This Case. Filosofija. Sociologija, 32(2), 118–125. https://doi.org/10.6001/fil-soc.v32i2.4411

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Pocius, A., & Krutulienė, S. (2021). Assessment of the Unemployment Situation of Vulnerable Groups in the Labour Market of the Baltic States. Socialinė Teorija, Empirija, Politika Ir Praktika, 23, 8–25. https://doi.org/10.15388/STEPP.2021.34

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Žalimienė, L., & Junevičienė, J. (2024a). “Yes or No? What do Lithuanian Unemployed Young People Think about Employment in Elderly Care Sector?”.Calitatea Vieții, 35(4), 245–263. https://doi.org/10.46841/RCV.2024.04.03

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Ginevičius, R., Danilevičienė, I. (2024b). The influence of wage and employment on competitiveness: An assessment. Journal of Competitiveness, 16(4), 83–105. https://doi.org/10.7441/joc.2024.04.05

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Pocius, A., & Brazienė, R. (2024c). Lietuvos jaunimo perėjimas iš švietimo sistemos į darbo rinką: Iššūkiai ir Tendencijos. Tiltai, 93(2), 1–17. https://doi.org/10.15181/tbb.v93i2.2670

Okunevičiūtė Neverauskienė, L., Ginevičius, R., Trishch, R., Andriušaitienė, D., Stasytytė, V. (2025). Assessment of Demographic Profile of European Union Countries. Amfiteatru Economic, 27(70), 1109–1126. https://doi.org/10.24818/EA/2025/70/1109

OECD. (2025a). 2025 OECD Skills Outlook: Business Underlines Importance of Skills Development and Reducing Skills Shortages. https://www.businessatoecd.org/newsroom/recent-news/2025-oecd-skills-outlook-business-underlines-importance-of-skills-development-and-reducing-skills-shortages

OECD. (2025b). OECD Employment Outlook 2025: Can We Get Through the Demographic Crunch? OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/194a947b-en

Park, C.-Y., Shin, K., & Kikkawa, A. (2022). Demographic change, technological advance, and growth: A cross-country analysis. Economic Modelling, 108, Article 105742. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2021.105742

Pastore, F. (2018a). Pastore, F. (2018). New education models for the future of work force (GLO Discussion Paper No. 267). Global Labor Organization (GLO). https://hdl.handle.net/10419/183214

Pastore, F. (2018b). Why is youth unemployment so high and different across countries? IZA World of Labor. https://doi.org/10.15185/IZAWOL.420

Pocius, A., Gruževskis, B. (2024). Laisvos darbo vietos ir stebimi pokyčiai: Lietuvos ir Europos Sąjungos tendencijos. Lietuvos socialinė raida, 13, 96–117. https://vb.lcss.lt/object/elaba:222686169/222686169.pdf

Pollak, C., Sirven, N. (2012). Active Ageing Beyond the Labour Market: Evidence on Work Environment Motivations (Working Paper No. DT48). IRDES. IDEAS/RePEc. https://ideas.repec.org/p/irh/wpaper/dt48.html

Serban, A. C. (2012). Aging Population and Effects on Labour Market. Procedia Economics and Finance, 1, 356–364. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(12)00041-X

Șerban, A. C., Aceleanu, M. I. (2015). Current Demographic Trends – A New Challenge for the Labour Market. Theoretical and Applied Economics, XXII(4), 309–320. http://store.ectap.ro/articole/1155.pdf

Skučienė, D., Brazienė, R., Vencius, T. (2025). Resilience of Socially Vulnerable Populations to Disinformation in Lithuania: The Role of the Welfare State. Social Inclusion, 13(0), Article 10100. https://doi.org/10.17645/SI.10100

World Economic Forum. (2025). Drivers of labour-market transformation. In The Future of Jobs Report 2025. https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/in-full/1-drivers-of-labour-market-transformation/

Creative Commons License

Šis darbas apsaugotas Creative Commons priskyrimo 4.0 viešąja licencija.

Atsisiuntimai

Nėra atsisiuntimų.

Dažniausiai skaitomi to paties autoriaus (-ių) straipsniai