VVTAT dirbtinio intelekto įrankio naudojimas verslo priežiūroje
Articles
Monika Ramoškaitė
Vilnius University image/svg+xml
Kamilė Pulokaitė
Vilnius University image/svg+xml
Jurgita Paužaitė-Kulvinskienė
Vilnius University image/svg+xml
Goda Aleksaitė
Vilnius University image/svg+xml
Published 2026-10-20
https://doi.org/10.15388/TMP.2026.31
PDF

Keywords

artificial intelligence
business supervision
personal data
principle of legality
consumer protection

Abstract

This scientific article analyses the application of artificial intelligence in public administration within the context of the principle of legality, assessing whether state authorities, when implementing artificial intelligence solutions, comply with the requirements of administrative law and personal data protection. The study examines the data protection framework of the European Union and Lithuania in the context of business supervision, emphasising the significance of national regulation for the use of automated decision-making. In addition, the article analyses an artificial intelligence tool developed by the State Consumer Rights Protection Authority as a practical example of administrative supervision. It is concluded that the use of artificial intelligence does not in itself violate the principle of legality, however, it requires strengthened procedural safeguards, transparency, human oversight, and the protection of individual rights.

PDF

References

BAKAVECKAS, Audrius (2012). Administracinė teisė: teorija ir praktika. I dalis: vadovėlis. Vilnius: MES.

BYGRAVE, Lee A. (2017). Data Protection by Design and by Default: Deciphering the EU’s Legislative Requirements. Oslo Law Review, 4(2), 105–120 [interaktyvus]. DOI:10.18261/issn.2387-3299-2017-02-03.

EVAS, Tatjana; SIPINEN, Maikki; ULBRICH, Martin ir kt. (2022). AI Watch: Estimating AI investments in the European Union. EUR 31088 EN [interaktyvus]. Luxembourg: Publications Office of the European Union. DOI: 10.2760/702029.

HACKER, Philipp (2023). Sustainable AI regulation. SSRN Electronic Journal [interaktyvus]. DOI: 10.2139/ssrn.4467684.

HOOFNAGLE, Chris Jay; VAN DER SLOOT, Bart; ZUIDERVEEN BORGESIUS, Frederik (2019). The European Union General Data Protection Regulation: What It Is And What It Means. Information & Communications Technology Law, 28(1), 65–98 [interaktyvus]. DOI:10.1080/13600834.2019.1573501.

JUŠKYS, Andrius (2025). Dirbtinio intelekto reguliavimas Europos Sąjungoje: regresas ar progresas? Iš: Kultūros ir švietimo iššūkiai XXI amžiuje. III-iosios tarptautinės mokslinės-praktinės konferencijos medžiaga (straipsnių rinkinys). Vilnius: Vilniaus kolegija, p. 4 – 7. ISBN 978-609-436-074-9.

KOUROUTAKIS, Antonios (2024). Rule of law in the AI era: addressing accountability and the digital divide. Discover Artificial Intelligence, 4, 29 [interaktyvus]. DOI: 10.1007/s44163-024-00191-8.

LIMBA, Tadas; DRIAUNYS, Kęstutis; KIŠKIS, Mindaugas; ŠIDLAUSKAS, Aurimas (2020). Development of digital contents: privacy policy model under the general data protection regulation and user-friendly interface. Transformations in Business and Economics, 19(1), 133–154 [interaktyvus].

MERGEL, Ines; DICKINSON, Helen; STENVALL, Jari; GASCO, Mila (2023). Implementing AI in the public sector.Public Management Review, 25(6), 1005–1025 [interaktyvus]. DOI:10.1080/14719037.2023.2231950.

PARYČEK, Peter; SCHMID, Verena; NOVAK, Anna-Sophie (2024). Artificial Intelligence (AI) and Automation in Administrative Procedures: Potentials, Limitations and Framework Conditions. Journal of the Knowledge Economy, 15(2), 8390–8415 [interaktyvus]. DOI:10.1007/s13132-023-01433-3.

POGUŽINSKĖ, Eimantė (2023). Ūkio subjektų veiklos priežiūra Lietuvos viešajame administravime. Daktaro disertacija, socialiniai mokslai, teisė (S001), Vilniaus universitetas. Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla, 10.15388/vu.thesis.507.

RAKŠNYS, Adomas Vincas; GUDELIS, Dangis; GUOGIS, Arvydas (2025). The uses of artificial intelligence in the public sector: challenges and prospects. Public Policy and Administration, 24(3), 451–472 [interaktyvus]. DOI:10.5755/j01.ppaa.24.3.39489.

TRUMPULIS, Ugnius (2007). Teisėtumo principo taikymas Lietuvos vyriausiojo administracinio teismo praktikoje kaip teisingumo įvykdymo prielaida. Jurisprudencija, 12(102), 75–80.

VAN BEKKUM, Marvin; ZUIDERVEEN BORGESIUS, Frederik (2023). Using sensitive data to prevent discrimination by artificial intelligence: Does the GDPR need a new exception? Computer Law & Security Review, 48, 105770 [interaktyvus]. DOI:10.1016/j.clsr.2022.105770.

WACHTER, Sandra; MITTELSTADT, Brent ir FLORIDI, Luciano (2017). Why a right to explanation of automated decision-making does not exist in the general data protection regulation. International Data Privacy Law, 7(2), 76–99. DOI: 10.1093/idpl/ipx005.

Teismų jurisprudencija

Lietuvos vyriausiojo administracinio teismo 2023 m. spalio 25 d. nutartis administracinėje byloje Nr. eA-757-552/2023.

Lietuvos vyriausiojo administracinio teismo 2019 m. vasario 5 d. sprendimas administracinėje byloje Nr. eI-1-629/2019.

Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (2016). Lietuvos vyriausiojo administracinio teismo praktika, taikant Lietuvos Respublikos viešojo administravimo įstatymo normas. Vilnius: Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas.

Nyderlandų Karalystės Hagos apygardos teismo 2020 m. vasario 5 d. sprendimas byloje SyRI, ECLI:NL:RBDHA:2020:1878.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Downloads

Download data is not yet available.

Most read articles by the same author(s)