Akanie jako środek stylizacji językowej w powieściach litewskich Józefa Weyssenhoffa
Lingvistikos tyrimai
Magdalena Płusa
Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
Publikuota 2018-10-11
https://doi.org/10.15388/RESPECTUS.2018.34.39.02
PDF

Reikšminiai žodžiai

akanie, polszczyzna północnokresowa, „Soból i panna“, „Unia“, Weyssenhoff.

Kaip cituoti

Płusa M. (2018) „Akanie jako środek stylizacji językowej w powieściach litewskich Józefa Weyssenhoffa“, Respectus Philologicus, 34(39), p. 25-34. doi: 10.15388/RESPECTUS.2018.34.39.02.

Santrauka

[straipsnis ir santrauka lenkų kalba; santrauka anglų kalba]

Józef Weyssenhoff, polski pisarz żyjący w latach 1860–1932, dwie ważne w swoim dorobku powieści – „Unię” (1910) oraz „Sobola i pannę” (1912), zwane powieściami cyklu litewskiego – poświęcił Litwie Kowieńskiej, krainie, z którą od najmłodszych lat łączyły go silne więzi emocjonalne. Obydwa teksty stanowią cenne źródło wiedzy na temat statusu używanej tu w przełomowych dziesięcioleciach XIX i XX w. Regionalnej odmiany polszczyzny oraz jej cech formalnych. Te ostatnie posłużyły autorowi jako środek prowadzonej po mistrzowsku stylizacji językowej. Wśród wykorzystanych przez pisarza w powieściach faktów językowych znamiennych dla północnokresowej odmiany polszczyzny jest m.in. akanie, czyli wymowa nieakcentowanych głosek e, o jak a. W artykule znajdzie się krótka charakterystyka tego osobliwego zjawiska akania, znanego Weyssenhoffowi z Litwy Kowieńskiej i wykorzystanego przez autora w dwóch powieściach w funkcji elementu dialektyzacji. Szczególna uwaga zwrócona zostanie na przejawy akania, które znalazły swoje udokumentowanie w badanych tekstach (właściwość fonetyczna czy zjawisko zmorfologizowane), oraz na fakt, w jaki sposób akanie służyło jako środek stylizacji językowej.

PDF
Kūrybinių bendrijų licencija

Šis kūrinys yra platinamas pagal Kūrybinių bendrijų Priskyrimas 4.0 tarptautinę licenciją.

Susipažinkite su autorių teisėmis žurnalo politikoje skiltyje Autorių teisės.