Polskie i bułgarskie frazeologizmy somatyczne motywowane przez nazwy części ciała służących do myślenia
Lingvistikos tyrimai
Elżbieta Michow
Jan Kochanowski University in Kielce, Poland
Publikuota 2014-10-25
https://doi.org/10.15388/RESPECTUS.2014.26.31.16
PDF

Reikšminiai žodžiai

frazeologia
frazeologia somatyczna
polskie i bułgarskie frazeologizmy somatyczne
język polski i bułgarski
metafora

Kaip cituoti

Michow E. (2014) „Polskie i bułgarskie frazeologizmy somatyczne motywowane przez nazwy części ciała służących do myślenia“, Respectus Philologicus, 26(31), p. 203-216. doi: 10.15388/RESPECTUS.2014.26.31.16.

Santrauka

W artykule zawarto analizę polskich i bułgarskich frazeologizmów somatycznych ze znaczeniem motywowanym przez komponenty imienne – nazwy części ciała posiadające w strukturze
semantycznej sem ‘służy do myślenia’. Omawiany sem należy do kategorii semów funkcji psychicznych i umotywował w języku bułgarskim znaczenie dwukrotnie większej liczby zebranych frazeologizmów (około 60) niż w języku polskim (ok. 30). Najbardziej produktywnymi komponentami analizowanych frazeologizmów są NA pol. głowa (łeb), bułg. глава oraz мозък. Rzadko używany jest w funkcji komponentu NA pol. mózg, a wyjątkowo NA pol. ciemię i mózgownica. Obserwacje produktywności NA prowadzą ponadto do wniosku, iż język bułgarski częściej stosuje metonimiczne wymiany NA: глава – мозък, oparte na tej samej funkcji obu wymienionych części ciała: służą do myślenia. W języku polskim natomiast są możliwe wyjątkowe i rzadkie metonimie: głowa – ciemię oraz głowa – mózgownica. Semantyka frazeologizmów polskich i bułgarskich dotyczy dwóch kategorii: 1) proces myślenia (jako uczenia się i zapamiętywania oraz martwienia się); 2) charakterystyka i ocena zdolności intelektualnych człowieka. Analizę szczegółową przeprowadzono w ramach zbiorów realizujących relacje ingresywizacji, kontynuacji i finalizacji. Wykazano ponadto, że bardzo produktywnymi metaforami organizującymi obrazowanie w polskich i bułgarskich frazeologizmach somatycznych są: ontologiczna metafora pojemnika oraz strukturalna metafora maszyny

PDF
Kūrybinių bendrijų licencija

Šis kūrinys yra platinamas pagal Kūrybinių bendrijų Priskyrimas 4.0 tarptautinę licenciją.

Susipažinkite su autorių teisėmis žurnalo politikoje skiltyje Autorių teisės.