Metafora w ujęciu kognitywnym
Lingvistikos tyrimai
Dorota Połowniak-Wawrzonek
Jan Kochanowski University in Kielce, Poland
Publikuota 2014-10-25
https://doi.org/10.15388/RESPECTUS.2014.26.31.13
PDF

Reikšminiai žodžiai

kognitywizm
metafora

Kaip cituoti

Połowniak-Wawrzonek D. (2014) „Metafora w ujęciu kognitywnym“, Respectus Philologicus, 26(31), p. 166-176. doi: 10.15388/RESPECTUS.2014.26.31.13.

Santrauka

W artykule zostały przedstawione zagadnienia istotne dla kognitywnej teorii metafory stworzonej przez G. Lakoffa i M. Johnsona. Badacze wskazują, że metafory są powszechne. Są zakorzenione w doświadczeniu, istotne w procesie postrzegania świata, myślenia, działania, co ujawnia się w języku. Metafora językowa jest odzwierciedleniem metafory pojęciowej. Lakoff i Johnson podkreślają, że metafora językowa występuje w tekstach różnego typu, od języka potocznego po języki specjalistyczne. Metafora spełnia dwie ważne funkcje: wyjaśniającą oraz ułatwiającą zrozumienie. Dzięki niej możliwe jest częściowe zrozumienie pewnego rodzaju doświadczeń w terminach innego typu bytów, doświadczeń. Pewne kwestie, np. pojęcie miłości, kwestie metafizyczne, stają się możliwe do zrozumienia tylko dzięki metaforze. Prawdziwa jest więc teza traktująca o niezbędności metafory. W procesie metaforyzacji zachodzi projekcja domeny źródłowej na domenę docelową. Istotna jest tu teza o inwariancji. Odwzorowanie metaforyczne jest cząstkowe. U podstaw metafory leży podobieństwo strukturalne między domenami lub ich korelacje w naszym doświadczeniu. Metafory pojęciowe mogą tworzyć złożone związki strukturalne. Ważna jest tu teza o jednokierunkowości metaforycznych odwzorowań. W przypadku metafory istotna jest także teza o jej kreatywnym potencjale. Bogactwa semantycznego metafory pojęciowej nie można oddać w pełni w dosłownej parafrazie. Wśród metafor pojęciowych wyróżniają się metafory strukturalne, orientacyjne oraz ontologiczne.

PDF
Kūrybinių bendrijų licencija

Šis kūrinys yra platinamas pagal Kūrybinių bendrijų Priskyrimas 4.0 tarptautinę licenciją.

Susipažinkite su autorių teisėmis žurnalo politikoje skiltyje Autorių teisės.